Rung hơi trong sáo trúc
Về kỹ thuật rung hơi khi chơi Sáo, cũng đã có rất nhiều video, bài viết bàn về vấn đề này. Tuy nhiên, nó khá trừu tượng nên hơi khó khăn cho những người mới tập. Ở đây mình chia sẻ phương pháp thực hành của mình, các bạn thử làm theo xem có được không nhé:
1. Bạn cần phải trau dồi để có làn hơi tương đối khỏe: Bạn phải chơi sáo liên tục một thời gian nhất định để có làn hơi khỏe, có thể chưa cần tập rung hơivội.
>>>Xem lại vấn đề: hơi yếu khi thổi sáo
2. Bạn cần biết cách giữ hơi và điều hơi khi thổi- Có nghĩa là bạn không nên phung phí hơi khi thổi sáo mà mình chuyển hơi vào sáo dưới dạng có thể kiểm soát được, để có thể thổi dài. Khi thổi không mở khe môi quá lớn gây hao tốn lượng hơi, chỉ mở khe môi nhỏ, cho làn hơi mỏng, vừa đủ.
3. Tập rung hơi:
- Về nguyên lý: Rung hơi là thay đổi âm lượng âm thanh to nhỏ (Tức là thay đổi biên độ âm thanh bởi luồng hơi mạnh nhẹ) theo một chu kỳ nhanh hay chậm nhất định. Chu kỳ nhanh hay chậm tùy theo bản nhạc, biểu cảm ... (Cái này ai cũng bít rùi)
- Thực hành như sau: Bạn thổi 1 nốt (mới tập thì thổi các nốt trầm) bằng một hơi dài với cường độ (độ mạnh) không đổi, bạn nghe thấy âm thanh như đường thẳng. Sau đó bạn giảm lực thổi (cường độ luồng hơi) và bắt đầu tăng luồng hơi - giảm luồng hơi một cách liên tục , đều đặn để tạo rung âm bằng cách: Giữ nguyên cơ môi, cơ cổ họng và chỉ điều chỉnh cơ bụng để thay đổi cường độ luồng hơi, khi đó cơ bụng sẽ phập phồng, co bóp để đẩy từng ngụm hơi ra dưới dạng ha..ha...ha..ha...., hức .hức..hức.. hay hư.hư.hư .... còn cơ cổ họng giữ nguyên. Cái vòm họng không nên chặn kín quá gây khó cho việc đẩy luồng hơi từ bụng lên (họng mở rộng, còn khe môi ko dc mở rộng) Nói là cơ bụng phập phồng, co bóp hay giật giật gì đấy cho nó dễ hình dung thui chứ thực ra trong quá trình rung hơi, cơ bụng cũng chuyển động rất là nhỏ, chỉ sờ mới cảm nhận được chứ ko đến mức phải phập phồng như vậy.
- Nếu rung hơi chậm thì sẽ dễ thực hiện, nhưng khi rung hơi nhanh thì bắt buộc cơ bụng phải co bóp nhanh - giống như cơ bụng như phải căng lên như cái màng trống để rung nhanh (hihi ko bít có chuẩn không nữa) - Điều này phải luyện tập thui.
- Tập rung từ chậm đến nhanh, từ nốt thấp đến nốt cao ... đến 1 lúc nào đó khả năng kiểm soát luồng hơi của mình tốt thì rung hơi cũng dễ dàng hơn và đều hơn.
Các bạn nên nhớ rằng khi hơi mình đã khỏe, khả năng kiểm soát hơi tốt thì khi rung hơi ta không phải ở trạng thái cố sức đẩy hơi ra nữa mà ở trạng thái giống như hãm hơi - Có nghĩa là hãm để hơi ra từng ngụm từng ngụm một, có thế rung hơi mới sâu và dài. Các bạn yên tâm là cứ chịu khó tập đến một lúc nó sẽ quen và hình thành phản xạ giông như vô thức. Khi đó âm thanh nó sẽ dập dìu một cách thần kỳ, đều đặn mà ngay cả người chơi chuyên nghiệp nhìu khi cũng khó giải thích một cách cặn kẽ cơ chế tạo ra nó như thế nào. Đó là nhờ khả năng tổng hợp điều khiển của hệ thần kinh đó các bạn.
Để Gió Cuốn Đi
nốt: Lê Nguyên Vinh
D2 l s d2…m s r m d
Sống trong đời sống cần có một tấm lòng
d d r… s l s
Để làm chi em biết không ?
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi
d2 r2-m2 r2 ….d2 d2 l m s
Gió cuốn đi cho mây qua dòng sông
D m s s l d2 d2 l s
Ngày vừa lên hay đêm xuống mênh mông
D2 m2 r2 d2 d2 l m s
Ôi trái tim đang bay theo thời gian
X d2-r2 m2-f2 m2 r2 x r2 d2
Làm chiếc bóng đi rao lời dối gian
D2 l s d2…m s r m d
Những khi chiều tới cần có một tiếng cười
d d r… s l s
Để ngậm ngùi theo lá bay
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Rồi nước cuốn trôi, rồi nước cuốn trôi
D2 l s d2…m s r m d
Hãy nghiêng đời xuống nhìn suốt một mối tình
d d r… s l s
Chỉ lặng nhìn không nói năng
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Để buốt trái tim, để buốt trái tim
d2 r2-m2 r2 ….d2 d2 l m s
Trong trái tim con chim đau nằm yên
D m s s l d2 d2 l s
Ngủ dài lâu mang theo vết thương sâu
D2 m2 r2 d2 d2 l m s
Một sớm mai chim bay đi triền miên
X d2-r2 m2-f2 m2 r2 x r2 d2
Và tiếng hót tan trong trời gió lên
D2 l s d2…m s r m d
Hãy yêu ngày tới dù quá mệt kiếp người
d d r… s l s
Còn cuộc đời ta cứ vui
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Dù vắng bóng ai, dù vắng bóng ai
Các bạn để ý, mình ký hiệu “…” tức là chỗ đó ngân hơi
Mình lấy ví dụ bài trên là bài Để Gió Cuốn Đi
D2 l s d2…m s r m d
Sống trong đời sống…. cần có một tấm lòng
d d r… s l s
Để làm chi em biết không ?
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi
Các bạn để ý câu
Sống trong đời sống…..Cần có một tấm long
D2 l s d2….m s r m d
các bạn thổi D2 l s d2….(ngân hơi) m s r md .(lấy hơi nếu thiếu)
Vậy bạn thử áp dụng coi sao
câu tiếp theo
Để làm gì … em biết không
D d r …. S l s
Các bạn thổi d d r….(ngân) s l s
Rung hơi, cũng gần tương tự như đối với ngân
Nó áp dụng như ví dụ kia
Thường thì những chỗ ta dùng kỹ thuật ( còn tùy phong cách biểu diễn mỗi người nhé) rung hay ngân vào những nốt có phách nặng
Nói chung,,,, khi ta chơi nghiệp dư để mày mò đc nhịp phách kể cũng khó
Nên cứ nghe ca sỹ hát, chỗ nào ngân dài thì sáo ta sử dụng tương tự như vậy.
Về kỹ thuật rung hơi khi chơi Sáo, cũng đã có rất nhiều video, bài viết bàn về vấn đề này. Tuy nhiên, nó khá trừu tượng nên hơi khó khăn cho những người mới tập. Ở đây mình chia sẻ phương pháp thực hành của mình, các bạn thử làm theo xem có được không nhé:
>>>Xem lại vấn đề: hơi yếu khi thổi sáo
2. Bạn cần biết cách giữ hơi và điều hơi khi thổi- Có nghĩa là bạn không nên phung phí hơi khi thổi sáo mà mình chuyển hơi vào sáo dưới dạng có thể kiểm soát được, để có thể thổi dài. Khi thổi không mở khe môi quá lớn gây hao tốn lượng hơi, chỉ mở khe môi nhỏ, cho làn hơi mỏng, vừa đủ.
3. Tập rung hơi:
- Về nguyên lý: Rung hơi là thay đổi âm lượng âm thanh to nhỏ (Tức là thay đổi biên độ âm thanh bởi luồng hơi mạnh nhẹ) theo một chu kỳ nhanh hay chậm nhất định. Chu kỳ nhanh hay chậm tùy theo bản nhạc, biểu cảm ... (Cái này ai cũng bít rùi)
- Thực hành như sau: Bạn thổi 1 nốt (mới tập thì thổi các nốt trầm) bằng một hơi dài với cường độ (độ mạnh) không đổi, bạn nghe thấy âm thanh như đường thẳng. Sau đó bạn giảm lực thổi (cường độ luồng hơi) và bắt đầu tăng luồng hơi - giảm luồng hơi một cách liên tục , đều đặn để tạo rung âm bằng cách: Giữ nguyên cơ môi, cơ cổ họng và chỉ điều chỉnh cơ bụng để thay đổi cường độ luồng hơi, khi đó cơ bụng sẽ phập phồng, co bóp để đẩy từng ngụm hơi ra dưới dạng ha..ha...ha..ha...., hức .hức..hức.. hay hư.hư.hư .... còn cơ cổ họng giữ nguyên. Cái vòm họng không nên chặn kín quá gây khó cho việc đẩy luồng hơi từ bụng lên (họng mở rộng, còn khe môi ko dc mở rộng) Nói là cơ bụng phập phồng, co bóp hay giật giật gì đấy cho nó dễ hình dung thui chứ thực ra trong quá trình rung hơi, cơ bụng cũng chuyển động rất là nhỏ, chỉ sờ mới cảm nhận được chứ ko đến mức phải phập phồng như vậy.
- Nếu rung hơi chậm thì sẽ dễ thực hiện, nhưng khi rung hơi nhanh thì bắt buộc cơ bụng phải co bóp nhanh - giống như cơ bụng như phải căng lên như cái màng trống để rung nhanh (hihi ko bít có chuẩn không nữa) - Điều này phải luyện tập thui.
- Tập rung từ chậm đến nhanh, từ nốt thấp đến nốt cao ... đến 1 lúc nào đó khả năng kiểm soát luồng hơi của mình tốt thì rung hơi cũng dễ dàng hơn và đều hơn.
Các bạn nên nhớ rằng khi hơi mình đã khỏe, khả năng kiểm soát hơi tốt thì khi rung hơi ta không phải ở trạng thái cố sức đẩy hơi ra nữa mà ở trạng thái giống như hãm hơi - Có nghĩa là hãm để hơi ra từng ngụm từng ngụm một, có thế rung hơi mới sâu và dài. Các bạn yên tâm là cứ chịu khó tập đến một lúc nó sẽ quen và hình thành phản xạ giông như vô thức. Khi đó âm thanh nó sẽ dập dìu một cách thần kỳ, đều đặn mà ngay cả người chơi chuyên nghiệp nhìu khi cũng khó giải thích một cách cặn kẽ cơ chế tạo ra nó như thế nào. Đó là nhờ khả năng tổng hợp điều khiển của hệ thần kinh đó các bạn.
Để Gió Cuốn Đi
nốt: Lê Nguyên Vinh
D2 l s d2…m s r m d
Sống trong đời sống cần có một tấm lòng
d d r… s l s
Để làm chi em biết không ?
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi
d2 r2-m2 r2 ….d2 d2 l m s
Gió cuốn đi cho mây qua dòng sông
D m s s l d2 d2 l s
Ngày vừa lên hay đêm xuống mênh mông
D2 m2 r2 d2 d2 l m s
Ôi trái tim đang bay theo thời gian
X d2-r2 m2-f2 m2 r2 x r2 d2
Làm chiếc bóng đi rao lời dối gian
D2 l s d2…m s r m d
Những khi chiều tới cần có một tiếng cười
d d r… s l s
Để ngậm ngùi theo lá bay
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Rồi nước cuốn trôi, rồi nước cuốn trôi
D2 l s d2…m s r m d
Hãy nghiêng đời xuống nhìn suốt một mối tình
d d r… s l s
Chỉ lặng nhìn không nói năng
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Để buốt trái tim, để buốt trái tim
d2 r2-m2 r2 ….d2 d2 l m s
Trong trái tim con chim đau nằm yên
D m s s l d2 d2 l s
Ngủ dài lâu mang theo vết thương sâu
D2 m2 r2 d2 d2 l m s
Một sớm mai chim bay đi triền miên
X d2-r2 m2-f2 m2 r2 x r2 d2
Và tiếng hót tan trong trời gió lên
D2 l s d2…m s r m d
Hãy yêu ngày tới dù quá mệt kiếp người
d d r… s l s
Còn cuộc đời ta cứ vui
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Dù vắng bóng ai, dù vắng bóng ai
Các bạn để ý, mình ký hiệu “…” tức là chỗ đó ngân hơi
Mình lấy ví dụ bài trên là bài Để Gió Cuốn Đi
D2 l s d2…m s r m d
Sống trong đời sống…. cần có một tấm lòng
d d r… s l s
Để làm chi em biết không ?
S r2-m2 r2-m2 d2, s r2-m2 r2-m2 r2-d2
Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi
Các bạn để ý câu
Sống trong đời sống…..Cần có một tấm long
D2 l s d2….m s r m d
các bạn thổi D2 l s d2….(ngân hơi) m s r md .(lấy hơi nếu thiếu)
Vậy bạn thử áp dụng coi sao
câu tiếp theo
Để làm gì … em biết không
D d r …. S l s
Các bạn thổi d d r….(ngân) s l s
Rung hơi, cũng gần tương tự như đối với ngân
Nó áp dụng như ví dụ kia
Thường thì những chỗ ta dùng kỹ thuật ( còn tùy phong cách biểu diễn mỗi người nhé) rung hay ngân vào những nốt có phách nặng
Nói chung,,,, khi ta chơi nghiệp dư để mày mò đc nhịp phách kể cũng khó
Nên cứ nghe ca sỹ hát, chỗ nào ngân dài thì sáo ta sử dụng tương tự như vậy.
